Start
 Powrót

 Prof.dr hab. med.
Edward Bryk


 Prof.zw.dr hab.med.
Artur Gałązka


 Prof.Stanisław Wróbel

 Prof. zw. dr hab. inż.
Stanisław Pytko


 Prof. zw. dr hab.
Henryk Chojnacki


 Prof. dr hab. inż.
Stanisława Dalczyńska-
- Jonas


 Prof. dr hab.
Marek Dziekan


 Ks. Wincenty
Wojtaśkiewicz


 Ks. prof. dr Jan Popiel
SJ (1914-2003)


 Ks. Michał

 kpt. Jan Skrzypek

 Jan Wojtowicz

 Roman Kucemba

 Stanisław Zając

 Stefan Pytko

 Franciszek Łojek



         Kontakt

Leszek Belon

tel. (0-41) 378-77-18

Jarosław Banasik

tel. (0-41) 37-65-235
e-mail

Gimnazjum nr 1
w Pacanowie


tel. (0-41) 37-65-105
adres: Karska 3
          28-133 Pacanów
e-mail




Powiększ           Prof. dr hab. med. Edward Bryk urodził się w Poznaniu w 1923 roku. Później wraz z rodziną przeniósł się do Zborówka w gminie Pacanów, gdzie ukończył szkolę powszechną. Tutaj też po raz pierwszy rozpoczął rysować. Przed wojną ukończył trzy klasy gimnazjum w Tarnowie. W czasie okupacji kontynuował naukę w tajnym nauczaniu, zdając egzamin dojrzałości w 1942 roku w Busku Zdroju, a następnie w Staszowie. Po maturze studiował Historię Powszechną konspiracyjnym systemem na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie, zaliczając pierwszy rok. Od 1941 roku działał w wojskowej organizacji Związek Walki Zbrojnej, początkowo będąc kolporterem podziemnej prasy, a później łącznikiem i żołnierzem dywersyjnego oddziału. W tym czasie ukończył kurs podoficerski i podchorążych i walczył z Niemcami jako dowódca plutonu Armii Krajowej w grupie bojowej "Wichra" (kilka tygodni w zgrupowaniu "Grota-Kujawskiego") do końca okupacji.
W 1944 roku został aresztowany przez NKWD i skazany na kilka lat obozu pracy w głębi ZSRR. Uciekł z transportu pod Baranowiczami i piechotą wrócił do Polski. Pod przybranym nazwiskiem rozpoczął w tym samym roku studia medyczne w Lublinie. Wkrótce doświadczył ponownych represji. Po opuszczeniu więzienia i zaliczeniu trzeciego roku studiów medycznych przeniósł się na Wydział Lekarski UJ. Absolutorium otrzymał w 1949 roku, po czym rozpoczął prace zawodową w AM jako asystent Kliniki Okulistycznej. Dyplom lekarza Akademii Medycznej w Krakowie otrzymał w 1951 roku. Od 1953 roku pracował w Zakładzie Kardiologii miasta Krakowa. W 1955 roku został usunięty ze względów politycznych z Krakowa i pracował jako ordynator szpitala okulistycznego w Starachowicach, skąd wrócił ponownie do Krakowa w 1956 roku i zorganizował Pracownię Dna Oka. Odtąd współpracował z Kliniką Okulistyczną, Kliniką Kardiologiczną, z Zakładem Biologii i innymi klinikami i zakładami Akademii Medycznej, rozpoczynając systematyczną pracę naukowa skoncentrowaną głownie na patologii dna oka. Jako jeden z pierwszych wprowadził do diagnostyki angiografię fluorescencyjną. Po habilitacji kierował okulistyką w rzeszowskiej katedrze krakowskiej AM. Wysoka koncentracja tematyki prac badawczych i znakomite opanowanie metody postawiły prof. Edwarda Bryka w rzędzie najlepszych specjalistów w tej dziedzinie w Polsce, który napisał cykl prac monograficznych opartych na ogromnym materiale z zakresu patologii naczyń dna oka przy najczęstszych schorzeniach chorób wewnętrznych. Doprawdy, imponujący jest dorobek naukowy prof. Edwarda Bryka. Ale oprócz medycyny profesor posiadał jeszcze jedną wielką pasję. Było nią malarstwo. Przez całe życie, od małego dziecka, niezależnie od dyscyplin lekarskich prof. Edward Bryk zajmował się studiami malarskimi, chociaż łączenie tych czasochłonnych kierunków było nadzwyczaj trudne.
Na krótko przed śmiercią prof. Edward Bryk zadziwił wszystkich jeszcze jedną swoją pasją. Była to napisana przez niego powieść, pierwsza powieść w historii Ziemi Pacanowskiej, której akcja rozwija się na tych właśnie terenach.

         "EDEN i HADES", - czyli raj i piekło, to autobiograficzna powieść stanowiąca wspaniały, jakże barwny i precyzyjny obraz z życia wsi polskiej, obejmująca swą zawartością okres międzywojenny, drugą wojnę światową i pierwsze burzliwe lata powojenne. Prof. dr hab. med. Edward Bryk niezmiernie precyzyjnie przedstawił całokształt życia swojej rodzinnej wsi - Zborówka a także najbliższych okolic. Ta książka to prawdziwy wehikuł czasu. Czytając ją, podświadomie przenosimy się w okolice Zwierzyńca. Precyzja i barwność opisów pozwala nam natychmiast poznać opisywane miejsca i uświadomić sobie, jak bardzo ten obraz, obraz RAJU, wrył się głęboko w pamięci i sercu autora. Bo RAJ - to najszczęśliwszy okres, to dzieciństwo spędzone w rodzinnym domu, na łonie typowo polskiej, wiejskiej przyrody, której opisy autor tak malowniczo włożył między wątki akcji. To również niezapomniane lata liceum, które tak brutalnie przerwała wojna. Oprócz wszystkich własnych przeżyć i doznań tak typowych dla wieku chłopięcego i młodzieńczego, łącznie z pierwszymi uczuciami miłosnymi, autor pozostawił nam szczegółowe opisy obrzędów świątecznych, rodzinnych, odpustów. Barwnie opisał niespotykane zjawiska przyrody, takie jak trąba powietrzna i trzęsienie ziemi, a także pozwolił nam się przejechać kursującą przed wojną kolejką wąskotorową. PIEKŁO - to wszystko, co nastąpiło po 1 września 1939 r. RAJ odszedł bezpowrotnie dla Edwina Bornewicza (pod takim nazwiskiem ukrywał się autor). Nastąpił mroczny okres okupacji, a w nim nauka na tajnych kompletach, podchorążówka AK, walka w oddziale partyzanckim zdziesiątkowanym przez tyfus, nieszczęśliwa miłość. Radość z zakończenia wojny trwała bardzo krótko. Rychłe aresztowanie przez NKWD, wywiezienie do Połańca i Lublina, a następnie zsyłka na Syberię. Po udanej ucieczce z pociągu pod Baranowiczami nocny marsz do Brześcia, przeprawa przez Bug i rozpoczęcie nowego życia pod zmienionym nazwiskiem jako student w Lublinie. "Eden i Hades" to powieść niezwykła. Pisana była przez wiele lat w zupełnej tajemnicy, w której również gotowy rękopis czekał długo na sprzyjające do wydania okoliczności. Być może ze względu na chęć zachowania dla siebie intymnych i tragicznych przeżyć, być może ze względu na ewentualne reakcje ze strony władz w poprzednim ustroju, autor zmienił nazwiska i imiona bohaterów, a także zastosował klucz miejscowości, np.: Madanów - Zborówek, Kozice - Pacanów, Barcinów - Beszowa. Powieść ta została wydana dopiero w 1991 r. w Krakowie. Dopiero wtedy rodzina autora dowiedziała się o jej istnieniu. Była jedynym dziełem literackim jego życia. I to życie zwieńczyła. Prof. Edward Bryk, wybitny okulista, zmarł 14 lipca 1991 roku. Zdążył jednak przekazać nam opis świata, który już nie wróci, a który znany będzie potomnym dzięki powieści "Eden i Hades". Jest ona po prostu wspaniałym scenariuszem do filmu.


     
        Copyright © 2004 by Leszek Belon Wszystkie prawa zastrzeżone.                      Ostatnia aktualizacja strony      do góry
        Code'n design - Konrad Turczyński